سبد خرید 0

وبلاگ

تاثیر خشونت تلویزیونی بر کودک و نوجوان

خشونت:

خشونت یکی از آسیب‌های عمده در جهان امروز است که معمولا توسط کنشگران فردی یا جمعی، علیه خود (خودکشی یا خودآزاری) یا علیه دیگری (دیگرکشی یا دیگر آزاری) اعمال می‌شود. خشونت ماهیتی اجتماعی دارد و بیشتر در تعاملات بین شخصی و بین گروهی صورت می‌گیرد. خشونت رابطه ای معکوس با تعاملات مناسب انسانی و توسعه اجتماعی دارد و افزایش آن موجب اختلال در روابط انسانی و اجتماعی و کاهش سطح رفاه عمومی و امنیت در جامعه می شود.

خشونت-تلویزیون-کودک--رویاغندالی

نقش رسانه در انتقال خشونت:

امروزه با ورود رسانه‌های گروهی و به ویژه تلویزیون، خشونت به طور مستقیم و فقط از طریق عامل انسانی ساطع و به دیگران منتقل نمی‌شود بلکه رسانه ها نیز در انتقال خشونت و ایجاد رفتارهای خشونت‌آمیز نقش دارند.

خشونت رسانه ای:

یکی از انواع خشونت رسانه‌ای، خشونت تلویزیونی است. مطالعه درباره خشونت تلویزیونی با دو مفهوم روبروست: یکی خشونت واقعی در برنامه‌های خبری و برنامه‌هایی است که وظیفه اطلاع‌رسانی، آگاهی‌بخشی، اخطار و هشدار بر عهده دارند و دیگری خشونت‌های خیالی است که در سریال‌ها و فیلم‌های تلویزیونی نمایش داده می‌شوند.

بیشترین تاثیر خشونت تلویزیونی بر کودک و نوجوان:

خشونت تلویزیونی بیشترین تاثیرات منفی خود را بر گروه سنی کودک و نوجوان می‌گذارد. بنا بر نظر آلبرت بندورا این گروه سنی قادر به درک این نکته نیست که محتوای خشونت‌آمیز نباید تقلید شود.

اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺸﻮﻧﺖ و اﻋﻤﺎل ﺧﺸﻮﻧﺖ‌آﻣﻴﺰ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‌ﻫﺎی تلویزیونی ﺑـﻪ ﺳـﺮﻋﺖ در ﺣـﺎل ﮔﺴـﺘﺮش است.  ﻧﻤﺎﻳﺶ بی ﺣﺪ و ﺣﺼﺮ ﺧﺸﻮﻧﺖ در وﺳﺎﻳﻞ ارﺗﺒﺎط جمعی ﺑﻮﻳﮋه ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺧﺸﻮﻧت از ﺳﻄﺢ ﺑﺰرﮔﺴﺎلی ﺑﻪ دوره ﻧﻮﺟﻮانی اﻧﺘﻘﺎل ﻳﺎﺑﺪ  و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﺪون داﺷﺘﻦ ﻣﻬﺎرﺗﻬـﺎی ﻻزم ﺷـﻨﺎختی،ذهنی و اﺟﺘﻤﺎعی ﻧﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺗﻔﺎوتی را ﺑﻴﻦ واﻗﻌﻴﺖ و ﺧﻴـﺎل ﻗﺎﺋـﻞ ﺷـﻮﻧﺪ و ﻣـﻮرد ﺗﻬـﺎﺟﻢ اﻧـﻮاع رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﺧﺸﻮﻧﺖ‌آﻣﻴﺰ ﻗﺮار ﮔﻴﺮﻧﺪ.

تحقیقات و مطالعات گوناگون نشان می‌دهند که خشونت تلویزیونی به شکل قابل قبولی از سوی نوجوانان مورد پذیرش قرار گرفتند و اعمال رفتار خشونت آمیز در رفتار آنها مشهود است. مشاهده مداوم صحنه‌های خشونت‌آمیز توسط کودکان و نوجوانان موجب می‌شود رفتارهای پرخاشگرانه در این گروه سنی افزایش یابد، بویژه آنکه رفتار خشونت‌آمیز در نمایش تلویزیونی هیچگونه مجازاتی به دنبال نداشته باشد. انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا در سال  2011اعلام کرد نوجوانانی که دارای مشکلات عاطفی، رفتاری، یادگیری و تکانشگری هستند به راحتی تحت تاثیر خشونت های تلویزیونی قرار می گیرند.

خشونت-تلویزیون-کودک--رویاغندالی

نوجوانان در ایالات متحده به طور متوسط چهل ساعت در هفته تلویزیون و فیلم تماشا می‌کنند. وایتیکر و بوشمن (2009) در مطالعه‌ای سرتاسری در ایالات متحده آمریکا به این نتیجه رسیدند که 99% پسرها و 94% دخترها از بازی‌های رایانه‌ای گوناگون استفاده می‌کنند. جنیتل و اندرسون (2003) نیز به نتایج مشابه رسیدند به این ترتیب که 70% نوجوانان پسر بین 9 تا 18 ساله فیلم ها و بازی‌های خشن را ترجیح می‌دهند.

در مطالعه عالیخانی و همکاران (1386) نشان داده‌شده‌است که دانش آموزانی که بطور معنی‌داری ساعات بيشتری از روزهای هفته و تعطيل را به تماشای تلويزيون و ويدئو اختصاص داده بودند، همبستگی مثبت و معنی‌داری بين ميزان ساعات تماشای اين وسايل با رفتارهای خشونت‌آميز آنها وجود داشت.

برخی از مطالعات نشان داده‌اند که تماشای خشونت تلویزیونی موجب افزایش رفتار بزهکارانه (هوپف، هوبر و ویب، 2008) یا رفتار پرخاشگرانه (فریدمن؛ نقل از فرجی، 1371) در نوجوانان می‌شود.

شواهد دیگری در مورد این که تصاویر خشونت آمیز در تلویزیون، فیلم، ویدئو و بازی های کامپیوتری دارای اثرات کوتاه مدت قابل توجهی در برانگیختگی افکار، احساسات پرخاشگرانه و یا ترس در نوجوانان و به ویژه در پسران است، وجود دارد ( براون، همیلتون – گیاچریتیس، 2008).

در سال 1998 در اهایو  تحقیقی بر روی بیش از 2000 نفر از دانش‌آموزان کلاس‌های دوم تا هشتم نشان داد هرچه بر تعداد ساعات تماشای تلویزیون در شبانه‌روز افزوده شود، بروز علائم ناراحتی‌های روانی از قبیل عصبانیت، افسردگی و فشارهای روانی بیش از حد نیز افزایش می‌یابد.

برنامه های تلویزیونی خشونت بار:

نتایج تحقیقات مختلف نشان می‌دهد که برنامه‌های تلویزیونی خشونت‌بار می‌توانند بر نوجوانان تاثیرات منفی داشته باشند. از جمله این که رفتارهای پرخاشگرانه، گرایش به افکار منفی، بروز ترس و وحشت در نوجوانان مسائلی هستند که در ادامه زندگی فرد نقش نامطلوبی را برجا می‌گذارند اما این تاثیرات تمام تاثیراتی نیست که برنامه‌های خشونت‌آمیز می‌توانند داشته باشند.

یکی از شاخص‌های مهمی که در اینگونه مطالعات باید مورد توجه قرار بگیرد، تاثیر بر عملکردهای شناختی افراد است. تحقیقات مختلف که در طول نیم قرن گذشته انجام شده نشان می دهد کودکان و نوجوانانی که در معرض خشونت تلویزیونی قرار گرفتند، عملکرد شناختی ضعیف تری نسبت به کودکان و نوجوانانی که در معرض اینگونه برنامه ها نبودند، داشتند. از جمله عملکردهای شناختی می توان به کارکردهای اجرایی اشاره کرد که به دلیل مواجهه زیاد با خشونت در برنامه های تلویزیونی دچار ضعف می شوند. یکی از این کارکردهای اجرایی، توجه است. نوجوانانی که بیشتر در معرض برنامه های خشن تلویزیونی قرار می گیرند با کاهش توجه، ضعف در حافظه کاری و افزایش برانگیختگیمواجه می شوند (لیلارد و همکاران، 2014).

کرانبرگر و همکاران (2005) با مطالعه ای که بر روی نوجوانان با تشخیص اختلالات روانپزشکی و بدون تشخیص اختلالات روانپزشکی انجام دادند به این نتیجه رسیدند که ارتباط مستقیمی بین میزان قرار گرفتن در معرض خشونت رسانه‌ای و نقص در معیارهای کنش اجرایی وجود دارد. همچنین در این مطالعه گزارش شده است که این رابطه درباره نوجوانانی که پیشینه رفتار مخرب پرخاشگرانه و بیش فعالی دارند، قوی‌تر است، به طوری که نتایج نشان می‌دهد تکانشگری و حواس‌پرتی و کاهش توجه در نوجوانانی که دارای اختلالات روانپزشکی بودند، بیشتر است.

خشونت-تلویزیون-کودک--رویاغندالی

تصمیم‌گیری و بازداری از اجزای مهم کارکردهای شناختی و عملکردهای اجرایی هستند که نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب سود و زیان فرد و تشخیص گزینه‌های مطلوب از نامطلوب دارند. برخی از پژوهش ها به این نتیجه رسیده اند که مشاهده خشونت تلویزیونی در قالب فیلم، کارتون و اخبار می تواند بر تصمیم گیری و بازداری نوجوانان تاثیر نامطلوب بگذارد و مانع از آن می شود که نوجوانان بتوانند در موقعیت های ضروری تصمیم گیری صحیح و بازداری به موقع داشته باشند. در واقع خشونت موجود در برنامه های تلویزیونی و تقلید از آنها توسط نوجوانان موجب نقص عملکرد شناختی نوجوانان می شو. علاوه بر تصمیم‌گیری و بازداری، مشاهده خشونت تلویزیونی می تواند حافظه نوجوانان و یادگیری آنها را هم دچار آسیب و اختلال کند. بنابراین ضروری است که والدین درباره انتخاب محتوای رسانه ای فرزندان خود را راهنمایی و هدایت کنند. در این زمینه به ویژه باید بر انتخاب محتوای رسانه ای نوجوانان نظارت داشت و از انتخاب محتوای خشونت بار آنها را پرهیز داد. 

0 0 vote
Article Rating
اشتراک گذاری:

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments