سبد خرید 0

وبلاگ

تاثیر بازی بر حافظه در دوران سالمندی

تاثیر بازی بر حافظه در دوران سالمندی

فعال نگه داشتن ذهن از طریق بازی برای افراد در تمامی مراحل زندگی، به ویژه دوره سالمندی، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. با بالا رفتن سن، افراد نسبت به مسائل و مشکلات جسمی و احساسی خود حساس تر خواهند شد، بنابراین برای سالمندان مهم است که در جستجوی فعالیت هایی باشند که انرژی، شادی و سرزندگی را به زندگی شان تزریق کند و همچنین باعث بهبود عملکرد مغزشود.

تحقیقات پزشکی نشان می دهد که فعال نگه داشتن مغز با بالا رفتن سن به همان اندازه که سلامت کلی برای حفظ آمادگی جسمانی اهمیت دارد، مهم است. با افزایش سن، سلامت ذهنی نقش مهمی در توانایی افراد در زندگی مستقل بازی می کند، بنابراین مهم است که هر یک از ما به دنبال راه هایی برای به چالش کشیدن مغز و تمرین ذهنی به صورت روزانه باشیم تا از عملکرد بهینه مغز در طولانی مدت اطمینان داشته باشیم.

عملکردهای حافظه

مغز عملکردهای مهمی دارد که افزایش سن موجب ضعف این عملکردها می شود. یکی از این عملکردها حافظه است و به مرور زمان و به ویژه در دوران سالمندی دچار کاهش کارآیی می شود.   یکی از راه‌های مفید در تقویت حافظه، بازی است. بازی فقط مختص کودکان نیست. انواع خاصی از بازی‌ها که شامل بازی‌های مربوط به حافظه است برای سالمندان بسیار مفید و موثر است. مغز انسان به هیچ‌وجه از آموختن و حفظ و نگهداری اطلاعات جدید باز نخواهد ایستاد حتی مغز افراد سالخورده. در این بین سالمندانی که دچار ضربه مغزی یا دیگر اختلالات مغزی شده‌اند، می‌توانند با حفظ و نگهداری مغزشان، در برخی عملکردها و توانایی‌های شناختی و ادراکی بهبودی نسبی کسب کنند. در حقیقت مغز انسان توانایی بازسازی نواحی آسیب‌دیده ناشی از ضربه‌های مغزی یا جراحت‌های مغزی‌ای که بر اثر ضربه به وجود آمده را دارد. مغز انسان مانند سایر اندام‌های موجود در بدن، برای داشتن عملکرد مطلوب، نیاز به تمرین و دریافت موادمغذی، اکسیژن و خون دارد. رژیم‌های غذایی نیز اغلب در این امر نقش مهمی را ایفا می‌کنند اما در کنار این عوامل، بازی‌ها و فعالیت‌هایی که تفکر ادراکی، استدلال و مهارت حل مساله را در برمی‌گیرد برای عملکرد بهتر مغز موثر است پس مغز نیز مانند جسم  نیاز به ورزش دارد. با فعال نگاه‌ داشتن مغز، سلول‌های عصبی مغز ترغیب می‌شود تا ارتباط‌های جدید ایجاد کند. این مساله به جز بالابردن قدرت یادآوری، ظرفیت حافظه را هم بالا می‌برد و مانع ازدست‌رفتن آن می‌شود.


یکی از بازی هایی که برای بزرگسالان و به ویژه سالمندان و البته باسواد مناسب است بازی اسکربل است. بازی اسکربل یک بازی کلمه‌سازی است که در آن دو تا چهار بازیکن با قرار دادن حرف‌های الفبا بر روی یک صفحه بازی ۱۵×۱۵ مربعی، امتیاز به دست می‌آورند. کاشی‌های کوچکی که حروف روی آن‌ها نوشته شده‌اند باید مثل حرف‌های یک جدول کلمات متقاطع کلمه‌های معنی‌دار درست کنند. حرف‌ها می‌توانند هم به شکل افقی و هم به شکل عمودی واژه بسازند. کلمه‌های قابل قبول باید در یک فرهنگ لغت استاندارد وجود داشته باشند. گاهی به جای فرهنگ لغت‌های عادی از فهرست‌های واژگان مخصوص این بازی هم استفاده می‌شود. جدول اسکرابل دایره لغات افراد را افزایش می‌دهد و در یادگیری املا کلمات نیز به افراد کمک می‌کند. همچنین بازی‌ اسکربل (تلاش همه برای ساختن کلمات) که نیازمند تبحر و آگاهی از لغات است، در تقویت حافظه و عملکرد آن در سالمندان مفید است.

بازی‌های حافظه‌ای یا فکری می‌تواند به حفظ بیشتر اطلاعات موجود در مغز و همچنین روند تسریع آن کمک کند. این نوع بازی‌ها باعث افزایش اطلاعات، تمرکز و توجه فرد می‌شود. معمولا با افزایش مشغله روزانه و بار مسوولیت‌ها بسیاری از افراد به‌تدریج علاقه خود را به بازی کردن از دست می‌دهند. همچنان که سن ما افزایش می‌یابد از انجام کارهای خود راضی و خرسند به نظر می‌آییم، اما بسیاری از ما هیچ فرصتی برای لذت بردن از باقی عمر و آینده نداریم و پیش از اینکه متوجه آن باشیم دوران کهولت فرا می‌رسد.

بیشتر سالمندان تصور می‌کنند بازی کاری بیهوده و فقط برای قشر کودک و نوجوان است اما باید آنها را برای انجام بازی‌ها و فعالیت‌هایی که مغز را درگیر می‌کند و همچنین باعث سلامت ذهنشان می‌شود، تشویق کرد. برنامه‌های آموزشی مفید برای مغز از حواس‌پرتی و افسردگی سالمندان جلوگیری می‌کند. به سالمندان فرصت دهیم تا آنها هم بدانند حتی مغزهایی که وارد سن کهولت می‌شوند کاملا توانایی رشد و ایجاد ارتباط‌های عصبی جدید را دارند.

بازی‌های جالب و جذابی وجود دارند که ممکن است پدر و مادر سالمند از آن لذت ببرند. بازی‌های ساده‌ای مانند حل جدول، سودوکو، جدول کلمات متقاطع، بازی شطرنج یا مطالعه کردن یک کتاب با یکدیگر یا پرسیدن نام شهرها و پایتختشان می تواند برای سالمندان هم جذاب و سرگرم کننده باشد. حتی می‌توان ساعتی از روز را با سالمندان به یادآوری نام اطرافیان اختصاص داد. گرچه شاید به ظاهر این نوع گفت‌وگو بازی نباشد، اما این کار کمک می‌کند تا پدر یا مادر سالمند مغز خود را به فکر وادارد تا نام دوستان و آشنایان را به خاطر بیاورد. می توان به سالمندان بازی‌هایی از قبیل «مونوپولی» را هم پیشنهاد کرد. موضوع بازی مونوپولی تلاش بازیکن‌ها برای به دست آوردن انحصاری خانه‌های خاص در زمین بازی است که علاوه بر جابجایی و حرکت دادن قطعه‌های بازی، ذهن را درگیر می‌کند و به چالش می کشد. گرچه در انجام این بازی‌ها باید کمی حوصله به خرج داد اما نباید فراموش کرد علاوه بر اینکه با این کار به تقویت حافظه سالمند کمک می‌شود، مغز نیز ورزش می‌کند.

بهتر است سالمندان فقط به یک بازی یا یک گروه خاص از بازی‌ها محدود نشوند. برای اینکه ذهن فرد سالمند به انجام این تمرین‌ها عادت کند، باید سعی کند هر روز بازی‌های مختلفی را انجام دهد. لازم است بدانیم بازی‌های انفرادی از جمله «ماهجونگ»، «سودوکو»، «جدول کلمات متقاطع» و «یافتن عبارات مخفی» «بازی جستجوی کلمات» فعالیت‌هایی هستند که در پیشرفت حافظه موثرند و ممکن است در بازیافت خاطرات بلندمدت فراموش شده نیز موثر باشند.

بازی‌های فکری که عموما کارتی یا تخته ای (رو میزی) هستند را می‌توان در هر مکانی انجام داد؛ منزل، مراکز سالمندان یا هنگامی که در حال رانندگی برای رساندن پدر و مادر خود به مطلب دکتر یا مهمانی هستید. مثلا هنگام رانندگی، ذهن مادر خود را به چالش بکشید تا نام گل‌ها و دریاها را بگوید یا اگر در یک منطقه روستایی زندگی می‌کنید، از پدر خود نام پرنده‌هایی مانند شاهین، باز، اردک و مرغابی را بپرسید و از او بخواهید نام آنها را بگوید. همچنین ذهن سالمند را برای پیدا کردن نام پایتخت‌ها و حتی یادبودهای ملی و پارک‌هایی که آنها قبلا از آن بازدید کرده‌اند به چالش بکشید.

اگر فرد سالمند به کامپیوتر دسترسی دارد، بازی‌های آنلاین حافظه را به آنها پیشنهاد ‌کنیم که هم رایگان در اختیارشان قرار می گیرند و هم ساعت‌ها سرگرمی را به همراه خواهند داشت. این فعالیت‌ها فقط برای سالمندان مفید نیست، بلکه حس معاشرت‌پذیری، تعامل و احساس تعلق را در آنها تقویت و به کاهش احساس انزوا و افسردگی در آنها بسیار کمک می‌کند.

فراموش نکنید مغز انسان با ردوبدل کردن اطلاعات رشد می‌کند، اگر سعی نکنید مغز را در معرض اطلاعات به‌روز قرار دهید به ‌مرور حالت فعال‌بودن خود را از دست می‌دهد و به صورت ایستا و رکود درمی‌آید. این جمله به این معنی نیست که مغز دچار مرگ می‌شود، بلکه به معنی این است که توان رشد و حفظ اطلاعات را نخواهد داشت.

0 0 vote
Article Rating
اشتراک گذاری:

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments