سبد خرید 0

تاثیر موسیقی بر شکل‌گیری خلاقیت در کودکان

یکی از ویژگی‌هایی که در زندگی هر انسانی می‌تواند نقش تاثیرگذاری داشته باشد، داشتن ذهنی خلاق و توانمند است.  خلاقیت هم می‌تواند تحت تاثیر ژن و هم متاثر از عوامل محیطی باشد. موسیقی یکی از ابزار و عوامل محیطی است که در رشد خلاقیت کودکان می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. در ادامه مقاله‌ای که درباره تاثیر موسیقی بر شکل‌گیری خلاقیت در کودکان در باشگاه مغز و حافظه آمده‌است را مطالعه کنید.

کودک در حال یادگیری موسیقی

شواهدی وجود دارد که جنین در رحم مادر در برابر موسیقی واکنش نشان می دهد. صداهای بلند باعث جهیدن و پریدن جنین می‌شود.

با وجود آنکه غایت موسیقی هماهنگی بین آواهاست، می‌تواند احساساتی را بر انگیزد یا آنها را تصویر کند. موسیقی خوب زیباست و شنونده با درک آن می‌تواند تحت تاثیر عمیق قرار بگیرد؛ درکی که از طریق دریافت شکل کلی اثر و روابط ملودیک، هارمونیک، ساز بندی و رتیم قابل دستیابی است.

در موسیقی حالات مختلفی نهفته است: خلاقیت، ابداع، قدرت، ضعف، شتاب، کندی و… دقیقاً مثل هیجانات مختلف در انسان. موسیقی قادر به بیان عشق، نفرت، خوشحالی، غم و… نیست. آنچه که آدمی از آن به عنوان بیان احساس در موسیقی می‌جوید، تطابق حالات خود با کیفیت‌‌‌‌های خاص در موسیقی در هر لحظه است. موسیقی‌هایی که از روی برنامه و اصول ساخته شده باشند موجب بروز خلاقیت‌ها در انسان نیز می‌شوند.

برخی از محققان اعتقاد دارند که خلاقیت توسط موسیقی تقویت می‌شود، ولی سبک‌های مختلف موسیقی بر روی افراد اثرات متفاوت می‌گذارند. دلیلش این است که موسیقی وابستگی زیادی به حالات روانی و هیجانی افراد دارد و خلاقیت در طول زمان پیشرفت می‌کند.

به هر حال در مطالعاتی که انجام شده، مشخص شده که آموزش موسیقی به مدت یک سال خلاقیت را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

تاثیر موسیقی بر شکل‌گیری خلاقیت در کودکان

یکی از این مطالعات به این صورت انجام گرفته که دانش آموزان یک کلاس به مدت یک سال روزی سی دقیقه آموزش موسیقی گرفتند در حالی که دانش آموزان کلاس دیگر در همان زمینه، آموزش موسیقی نگرفتند.

یک سال بعد از هر دو گروه آزمایش «قدرت درک» و «خلاقیت» به عمل آمد. نتیجۀ تحقیق از ارزش برنامه‌های بلند مدت موسیقی به ویژه در زمینۀ قدرت تجسم که عنصر اصلی خلاقیت به حساب می‌آید، حمایت کرد. در محیطی که موسیقی مناسب برای کودک پخش می شود، او آرام است و خلاقیتش با نواها، بیشتر عیان می‌شود. کودک با موسیقی مناسب می‌تواند دست به خلاقیت در درست کردن اصوات موسیقی، اشکال هندسی، نقاشی و امثال اینها بزند.

در هنگام کودکی، با لالایی لطیفی که مادران برایمان می خوانند به خواب می رویم. هنگامی که به کودکستان و دورۀ پیش دبستانی می‌رویم، حروف الفبا را به همراه موسیقی یاد می‌گیریم و موسیقی در یادگیری الفبا، حتی گرامر، کمک زیادی به آموزش می‌کند.

بچه‌ها، جدول ضرب را نیز با موسیقی و ریتم، آسان‌تر یاد می‌گیرند . از آنجایی که کودکان تخیل قدرتمندی دارند، با موسیقی مناسب، این تخیل پررنگ‌تر می‌شود و موجب شکوفایی خلاقیت در نوجوانی می‌شود.

موسیقی از بی‌نهایت نت ساخته می‌شود، پس به اندازۀ بی‌نهایت هم خلاقیت در ذهن رسوب می‌کند که در مواقع حساس به صورت ناخودآگاه از ذهن تراوش می‌کند و باعث خلق یک اثر خلاقانه می‌شود.

شواهد عینی نشان می‌دهد زمانی که بتوان از موسیقی و هنرهای مربوط به آن به طور صحیح استفاده کرد، می‌توانند در آموزش و یادگیری و همچنین خلاقیت اثرات مثبت و منافع بلند مدت داشته باشند.

موسیقی مناسب به کودکان کمک می‌کند که هیجانات خود را تخلیه کنند. از آنجا که کودک منبع هیجانات مختلف است، موسیقی مناسب باعث می‌شود تا کودک پس از تخلیه هیجان به آرامش دست یابد و پس از آن دست به ابتکار و خلاقیت بزند.

در خردسالی، تمامی کودکان استعداد خلاق خود را در قالب فعالیت‌های مختلفی بروز و بسط و گسترش می‌دهند و به نمایش می‌گذارند، ازجمله آنکه آن‌ها به طور طبیعی بازی می‌کنند، آواز می‌خوانند، نقاشی می‌کشند، قصه و داستان‌هایی را حکایت می‌کنند، سؤالات متنوع می‌پرسند و معما می‌سازند.

با وجود این، برخی از روانشناسان چنین فعالیت‌هایی را شاهدی بر توسعه خلاقیت کوکان می‌دانند و برخی نیز به این مسئله که فعالیت‌های کودکان تمامی ابعاد خلاقیت را دربر دارد، به دیده تردید نگریسته‌اند، یعنی این رفتارها باید ویژگی‌هایی داشته باشند که بتوان آن‌ها را خلاق نامید.

تاثیر موسیقی بر شکل‌گیری خلاقیت در کودکان

از طرفی، خلاقیت در قالب ویژگی‌ها و خصوصیات شخص، فرایند خلاق، محصول و تولیدات خلاق بررسی می‌شود و درباره کودکان بر فرایند خلاق تأکید می‌شود تا تولید خلاق.

بدین ترتیب، نکته حائز اهمیت این است که باید به بارور‌کردن خلاقیت کودکان به شیوه‌های مناسب توجه شود، به گونه‌ای که بتوان اثرات مثبت آن را در بسیاری از رفتارهای کودک تشخیص داد، زیرا خلاقیت عاملی اساسی در پیشرفت و توسعه جامعه محسوب می‌شود.

از آنجا که می‌توان از طریق آموزش بستر مناسبی را برای شکوفایی خلاقیت در افراد و به‌ویژه در کودکان مهیا کرد، بنابراین با بهره‌مندی از امکانات مناسب می‌توان تلاش‌های هدفمندانه‌ای برای پرورش کودکان خلاق انجام داد.

یکی از روش‌هایی که شاید بتواند بر شناسایی استعدادها و بارورسازی توانمندی‌های کودکان عاملی تأثیرگذار باشد، آموزش موسیقی است.

آموزش موسیقی به گونه‌ای است که کودکان به درک ریتم، یادگیری نت‌ها، یادگیری ضمنی فواصل نت‌ها، همخوانی و نواختن ملودی‌های ساده با سازهای کودکان، از قبیل زیلوفون، فلوت، ریکوردر و سازهای ضربی ساده می‌پردازند.

از طرف دیگر، ارزش‌های اجتماعی یادگیری موسیقی بر نظریاتی بنا شده است که بخشی از آن‌ها به اثرات فراموسیقایی آموزش موسیقی در سنین کودکی اشاره دارد، به طوری که قدمت این نظریه‌ها در جامعه آمریکا به بیش از یک قرن می‌رسد.

در سال‌های اخیر، در این راستا پژوهش‌های علمی متعددی انجام شده است که وجه اشتراک نتایج بیشتر این مطالعات، مؤثربودن یادگیری موسیقی بر رشد شناختی و تفکر انتزاعی است.

علاوه بر این، آموزش موسیقی در دهه‌های اخیر به منزله راهبردی مؤثر برای افزایش توانمندی‌های ارتباطی، شناختی و عاطفی کودکان به کار برده شده است و بسیاری از متخصصان و مربیان بر این باورند که پاسخ‌های موسیقایی کودک، بدیهی‌ترین و طبیعی‌ترین واکنش‌های او به شمار می‌رود و در زمینه‌های مختلف یادگیری نقش مهمی دارد.

کودک در حال یادگیری موسیقی

بدون شک، موسیقی موضوعی است که به علت ماهیت چند‌بُعدی، قادر به ترویج مدلی آموزشی بر مبنای جست‌وجو و کشف و بهره‌مندی از خلاقیت و اصالت و توانایی کودک برای ابتکار، بدون نیاز به دانش قبلی است.

بهتر است بدانیم قوه‌ تخیل بشر در شبکه‌ گسترده‌ای از نواحی مغز ریشه دارد که به طور جمعی به ایده‌ها، تصاویر و نمادها می‌پردازد.

خلاقیت در هنر، دانش، موسیقی و دیگر زمینه‌ها، توانایی ترکیب تجسم‌های ذهنی متفاوت را برای شکل دادن یک اثر جدید ایجاب می‌کند. بنابراین برای تولید یک اثر خلاقه مناطق مختلفی از مغز با هم همکاری می‌کنند تا کار خلاقانه‌ای صورت بگیرد و موسیقی می‌تواند در زمینه توسعه همکاری بین نواحی مختلف مغز نقش موثری داشته باشد.

نظر شما در مورد تاثیر موسیقی بر شکل‌گیری خلاقیت در کودکان چیست؟ در قسمت نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

0 0 vote
Article Rating
اشتراک گذاری:

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید

اشتراک در
اطلاع از
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments